Małżeństwa krewniacze, wielożeństwo (Iran, Turcja)

Kapłan zoroastryjski, pieczęć z okresu sasanidzkiego, British MuseumZoroastryzm to religia dualistyczna, która mówi o ciągłej walce dobra ze złem, a od ludzi wymaga czynnego zaangażowania się po stronie sił dobra. To religia, która kładzie duży nacisk na moralność - na to, aby myśleć dobrze, mówić dobrze i czynić dobrze.

W tej religii mieliśmy kiedyś do czynienia z małżeństwami, które były nazywane xwedodah. Były to małżeństwa między najbliższymi krewnymi: ojca z córką, syna z matką oraz brata z siostrą. W przedmuzułmańskim Iranie te małżeństwa nie były traktowane jako małżeństwa kazirodcze, ponieważ zoroastryzm nie zabraniał ich. Nie były one karane, ani nawet potępiane. Odwrotnie. Uchodziły za jeden z najświętszych czynów, jakich mógł dopuścić się wyznawca zoroastryzmu. Kapłani uważali je za najbardziej chwalebny rodzaj małżeństwa, jaki można było zawrzeć.

O xwedodah mówią teksty zoroastryjskie: religijne i prawne. O tym, że starożytni Persowie żenili się ze swoimi córkami, matkami i siostrami mówią zarówno współcześni im autorzy Greccy i Rzymscy, jak i źródła żydowskie, chrześcijańskie, arabskie, a nawet indyjskie i chińskie...

***

Emine - bohaterka filmu KumalikW Turcji każdą kolejną współżonę, którą mężczyzna przyprowadza do domu nazywamy kumą. Zjawisko wielożeństwa występuje tam głównie na Wschodzie, najczęściej w środowisku kurdyjskim.

W 2009 roku Müjde Arslan - turecka reżyserka pochodzenie kurdyjskiego - nakręciła dokument o swojej ciotce. Jego tytuł brzmi Kumalyk ("Wielożeństwo").

Historia dzieje się w okolicach miasta Mardin, w pd.-wsch. Anatolii. Emine - bohaterka filmu - w wieku 14 lat została kumą. Stało się to po tym, jak umarła jej mama. Jej ojciec chciał się po raz kolejny ożenić i aby mieć na to pieniądze, sprzedał własną córkę kuzynowi. Ten traktował ją bardzo źle. Bił tak mocno, że straciła zmysły i na skutek przyjmowanych leków doznała paraliźu. Niesprawna żona była dla męża wystarczającym powodem, aby wziąć sobie następną.

W Turcji oficjalnie można mieć tylko jedną żonę. Z nią bierze się ślub cywilny, a pozostałe żony poślubia się u imama. Szacuje się, że około 186 tysięcy kobiet ma w Turcji status kumy...