Jerozolima

Muzułmanie nazywają Jerozolimę Bejt al-Moqaddas (Święty Dom) i uważają za swoje trzecie święte miasto. Przyjechawszy do Medyny, Mahomet rzekł do mieszkających tam Żydów, że czci tego samego Boga, którego czczą oni i chrześcijanie i że podczas modlitwy też zwraca się w stronę Jerozolimy.

Kopuła na SkaleMuzułmanie wierzą, że to właśnie stąd Mahomet wyruszył w swą nocną podróż do nieba. Gdy wojska arabskie zdobyły Jerozolimę, kalif Omar szukał miejsca, gdzie ta podróż się zaczęła. Zobaczył je na potężnej skale i ustanowił tam miejsce modlitwy. Kilkadziesiąt lat później kalif Abd al-Malik ibn Marwan zbudował tam meczet, który nazwano al-Aqsa, czyli Najdalszym Meczetem, nawiązując tym samym do budowli, o której mówi Koran w surze Podróż Nocna.

Skała, na której znajduje się meczet al-Aqsa jest częścią wzgórza, na którym niegdyś stała Świątynia Jerozolimska. Wzgórze to sztucznie rozszerzył Herod Wielki, tworząc obszar, który muzułmanie nazwali Szlachetnym Sanktuarium (Haram asz-Szarif). W sanktuarium tym wznosi się jeszcze jedna ważna dla muzułmanów budowla. Jest nim górująca nad Jerozolimą tzw. Kopuła na Skale, która często jest mylona z leżącym w jej cieniu i nie tak okazałym Najdalszym Meczetem.

Kopuła na Skale jest pierwszą monumentalną budowlą, jaką wznieśli muzułmanie. Jej kształt i dekoracje noszą wyraźne ślady wpływów architektury bizantyjskiej, przeznaczenie natomiast jest niejasne. Już w IX wieku powstało kilka teorii na jej temat. Niektórzy uważali, że Kopuła na Skale miała zastąpić Ka'bę, ponieważ ta dostała się w ręce wrogów. Inni twierdzili, że miała upamiętniać miejsce, skąd Mahomet udał się w nocną podróż do nieba. O tym jednak nie mówią inskrypcje, jakie znajdują się na ścianach budowli. Sugerują one raczej, że wzniesiono ją po to, by obwieścić przybycie islamu do Jerozolimy - świętego miasta Żydów i chrześcijan - i ogłosić, że jest następcą dwóch wcześniejszych religii monoteistycznych. Ten pogląd wzmacnia tradycja, zgodnie z którą właśnie na tej skale został pochowany Adam, a Abraham chciał złożyć tu w ofierze swego syna.*

Dla sufich nocna podróż Mahometa, w którą wyruszył do nieba z Jerozolimy, była prototypem ich mistycznej podróży do Boga.

* Encyclopedia of Islam and the Muslim World, red. Richard C. Martin. Macmillan Reference 2004.