Legenda o Aleksandrze Wielkim i wodzie życia

Gdy Aleksander Wielki podbił liczne kraje, postanowił żyć wiecznie. Powiedzieli mu: "Musisz napić się ze źródła wody życia. Aby do niego dotrzeć trzeba jechać siedemdziesiąt lat."

Aleksander szuka wody życia, ilustracja do Szahname, koniec XV wieku, Bodleian Library, OxfordAleksander ruszył w drogę, a zabrał w nią ze sobą kilku młodzieńców. Stary ojciec jednego z nich w przebraniu pojechał z nimi. Po siedemdziesięciu latach dotarli do jaskini, w której panowała tak wielka ciemność,* że ich konie nie widziały drogi i nie mogły iść dalej. Starzec, który był z nimi, rzekł do syna: "Rzucaj przed konie siano, a będą szły dalej."

Tak też młodzieniec zrobił, a Aleksander temu przyklasnął.

Jechali i jechali, a gdy skończyły się ciemności, dotarli do kilku źródeł, nie wiedzieli jednak, w którym z nich jest woda życia. Młodzieniec poszedł po radę do ojca. Starzec pokazał zeschłe ryby, które leżały wokół i rzekł: "Weź je i wrzuć do źródeł. W ten sposób się dowiesz."

Zrobili tak i w jednym ze źródeł ryby ożyły. Aleksandrowi podobała się pomysłowość młodzieńca. Zdumiony, go jak na to wszystko wpadł, a gdy o wszystkim się dowiedział wynagrodził tak jego jak i jego ojca. Następnie wziął ze sobą trochę cudownej wody i ruszył w drogę powrotną.

Gdy wrócił i chciał się jej napić, usłyszał głos: "Pokój z tobą Aleksandrze Zulqarnajn.* Niech woda życia ci służy."

Aleksander popatrzył wokół i zobaczył jeżozwierza. Zwierzak rzekł: "Kiedyś i ja napiłem się tej wody, po czym stałem się taki, jak widzisz. Zyskałem wieczne życie, a wraz z nim taki wygląd."

Usłyszawszy to Aleksander rozkazał wylać cudowną wodę pod drzewa cytrusowe, palmy oraz drzewa iglaste. Od tamtej chwili są one wiecznie zielone.

tłum. albert kwiatkowski

taka wielka ciemność - mowa tu o Zolomat, które, według irańskich wierzeń, jest miejscem na północnych krańcach ziemi, gdzie znajduje się źródło wody życia.
Zulqarnajn - nazwa, pod którą Aleksander Wielki występuje w Koranie. Znaczy "Dwurogi" i bywa różnie interpretowana, np. że określa Aleksandra jako władcę dwóch stron świata Wschodu i Zachodu. (W. Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury, Warszawa 1998, s. 29).

źródło: Ali Aszraf Darwiszian, Raza Chandan Mehabadi, Farhang-e afsaneha-je mardom-e Iran, t. 1, Teheran 1381, s. 213 - 214.