Legenda o Zamrze Gebrze

Kilka lat po śmierci Mahometa,* zanim islam został przyniesiony do Afganistanu, pewien król żył w Gardez* - górskiej fortecy leżącej na południu tej krainy. Król nazywał się Zamr i był zoroastryjczykiem,* tak jak wszyscy jego poddani. Był on nie tylko dobrym władcą, ale również bardzo silnym i wysokim mężczyzną. Z wyglądu przypominał olbrzyma, a wieść głosi, że kiedy w Gardez budował swój zamek, jedną nogą stał na górze, a drugą w rzece, z której wyjmował olbrzymie głazy i kładł je na tej górze. Wszyscy, którzy dziś odwiedzają Gardez, mogą wciąż zobaczyć wielkie kamienie, z których Zamr wzniósł swój zamek.

Pewnego dnia dwaj nieznajomi przybyli do Gardez i poprosili o audiencje u króla. Powiedzieli, że są wnukami Mahometa i przybyli nawrócić go i jego poddanych na islam. Ich zuchwałość bardzo rozgniewała króla. Rozpoczęła się walka, którą Zamr z łatwością wygrał. Przybysze jednak, będąc potomkami Mahometa, dysponowali wielką siłą ducha i dzięki niej poważnie ranili zaroastryjskiego króla. Przy pomocy zaufanych ludzi władca zdołał uciec do Nuristanu,* który leży na północ od Gardez. Jest to górska, dzika i piękna kraina, której mieszkańcy twierdzą, że są potomkami Aleksandra Macedońskiego*, i którzy znani byli w tamtych czasach, jako kafirowie, czyli niewierni.

To właśnie do tej krainy zanieśli króla jego ludzie, a legenda mówi, że on wciąż tam żyje i każdej wiosny, kiedy przychodzi deszcz, grzmoty rozlegają się w górach, a niebo rozświetlają błyskawice, Zamr przygotowuje się, aby powrócić do swoich poddanych. Wtedy jednak jego rany ponownie się otwierają, a jego towarzysze muszą gromadzić wielkie ilości płótna, aby zatamować krwawienie.

Niektórzy wierzą, że król nigdy nie powróci do Gardez, ponieważ grzmot jest głosem Alego,* czwartego kalifa*, ojca tych dwóch nieznajomych przybyszy, a błyskawice są jego biczem, którym uderza Zamra, otwierając ponownie jego stare, zabliźnione już rany. Inni znów mówią, że ktokolwiek ujrzy króla, może być pewny, że po śmierci znajdzie się w raju, ponieważ Zamr patrzył niegdyś na potomków Proroka.

tłum. albert kwiatkowski

Mahomet -(ok. 570-632 n.e.), prorok i twórca islamu, prawodawca, reformator społeczny i polityczny, założyciel państwa arabsko - muzułmańskiego.
Gardez - miasto na wschodzie Afganistanu, leżące na starym szlaku handlowym biegnącym na ziemie obecnego Pakistanu.
zoroastryjczycy - wyznawcy zoroastryzmu - starożytnej, opartej na dualizmie dobra i zła religii perskiej.
Nuristan - dawniej Kafiristan (kraj niewiernych, grzeszników). Kraina we wsch. Afganistanie i częściowo w Pakistanie; obejmuje południowy i trudno dostępny rejon Hindukuszu.
Aleksander - Aleksander Wielki, król Macedonii, wychowanek Arystotelesa. Jeden z największych wodzów w dziejach ludzkości. Na czele połączonych sił macedońsko-greckich wyruszył na wyprawę przeciw Persom. Podbił imperium perskie, zajął ziemie znajdujące się obecnie w granicach Afganistanu, Turkmenistanu i Uzbekistanu. Następnie wyruszył na podbój Indii, lecz musiał stamtąd zawrócić. Założył wiele miast, które istnieją do dziś (m.in. Herat, Kandahar). Otoczony legendą stał się bohaterem licznych anegdot i fantastycznych powieści, rozpowszechnionych na muzułmańskim Wschodzie i w Europie.
Ali - mąż Fatimy, córki Mahometa, czwarty kalif, pierwszy imam szyicki.
kalif - tytuł następców Proroka Mahometa, sprawujący świecką i religijną władze w kalifacie.

źródło: Ahmad Dżawid, B. Parker, Legends of Afganistan, Kabul, lata siedemdziesiąte XX wieku.