35 (10)

Wczoraj w nocy szejch* nasz z meczetu poszedł do winiarni.*
Zatem my, ludzie Drogi,* czy mamy zostać, czy iść za nim?*

Skoro nasz przewodnik Dom Wina uczynił kiblą* dla siebie,
jak my, jego uczniowie, ku Ka'bie twarze swe zwracać mamy?

Zebraliśmy się przeto w ruinie* - to tu zawiodła nas Droga,
ponieważ dawno temu* właśnie taki los został nam zapisany.

Gdyby rozum wiedział, jak sercu dobrze, gdy je loki pętają,*
mędrcy porzuciliby rozum, by w szaleństwie te pęta odnaleźć.

Odkąd Twoja piękna twarz znak Jego łaski* odkryła przed nami,
prócz łaski i piękna w mowie naszej niczego innego nie mamy.

Czy możemy na to liczyć, że którejś nocy w Twoim sercu srogim
zostawią ślad gorące westchnienia, które Ci ślemy nad ranem?

Zamilcz Hafezie, strzały naszych westchnień niebo przebijają.
Zmiłuj się nad swą duszą i kryj się przed naszymi strzałami.

tłum. albert kwiatkowski

szejch - przewodnik na drodze duchowego rozwoju.
winiarnia - miejsce spotkań sufich - pijano tam wino - wino miłości bożej. W literaturze mistycznej wino przynosiło upojenie Bogiem - stan zjednoczenia z Nim. Winiarnia również symbolizuje wnętrze mistyka, który osiągnął cel; wnętrze, przepełnione pragnieniem poznania Stwórcy i jedności z Nim.
Droga - droga muzułmańskiego mistyka dzieli się na trzy etapy. Pierwszy z nich to szari'at, drugi - tariqat, trzecim jest ma'arifat. Pierwszy etap jest etapem przygotowawczym, ostatni zaś to osiągnięcie celu. Środkowy, o którym właśnie mówi Hafez, to właściwa droga, a ta z kolei jest składową etapów , których ilość różni się w zależności od przekazów.
czy iść za nim? - nawiązanie do słynnej opowieści o szejchu San'anie, która znajduje się u Attara w Mantiq at-tejr. W opowieści tej pobożny i powszechnie szanowany szejch San'an mieszkał w Mekce wraz ze swymi uczniami. Był wzorem cnót muzułmańskich, a czas upływał mu na modlitwie. Pewnego razu śniło mu się, że był w Rzymie i padał na twarz przed idolem. Postanowił zatem pójść do Rzymu, aby zrozumieć znaczenie snu. Jego uczniowie poszli za nim. W Rzymie San'an zakochał się w chrześcijańskiej dziewczynie, a miłość do niej sprawiła, że porzucił islam, wyrzekł się wszystkiego, co do tej pory było ważne w jego życiu. Stał się sługą swej ukochanej, robiąc rzeczy, których nie rozumieli jego uczniowie. Próbowali zawrócić go z tej drogi, lecz na próżno. W końcu opuścili go i wrócili do Mekki. Tam pewien mędrzec uświadomił im, że nie powinni byli wracać. Powiedział, że jeśli ich nauczyciel porzucił islam, oni winni postąpić tak samo - opuszczenie go było najgorszą zbrodnią, jaką mogli popełnić. Wracając, nie kierowali się bowiem miłością, lecz egoizmem i jako tacy nie mają prawa przebywać w Mekce. Zawstydzeni uczniowie wrócili więc z powrotem do Rzymu. W drodze modlili się i dzięki ich modlitwie szejch San'an stał się znów muzułmaninem. Za sprawą miłości do chrześcijańskiej dziewczyny zniszczył jednak doszczętnie swoje ja i oczyścił się.
kibla - kierunek wskazujący Mekkę, w którym muzułmanie zwracają się podczas modlitwy.
Ka'ba - świątynia wzniesiona na środku wielkiego meczetu w Mekce; najświętsze miejsce islamu. W jeden z jej narożników wbudowany jest Czarny Kamień, najbardziej czczony przedmiot w islamie. Ka'ba jest celem pielgrzymki, którą każdy muzułmanin powinien odbyć przynajmniej raz w życiu. Na długo przed pojawieniem się islamu plemiona arabskie uważały ją za świętą. Tradycja mówi, że wzniósł ją Adam w miejscu, gdzie mu wybaczono, w dwieście lat po wygnaniu z raju, a odbudował Abraham. Czarny Kamień zaś, który uleciał po potopie do nieba, przyniósł z powrotem Abrahamowi archanioł Gabriel. W stronę Ka'by muzułmanin zwraca twarz podczas codziennej modlitwy.
ruina - charabat to jedno z określeń winiarni.
dawno temu - mowa tu o tzw. Dniu Alastu. Otóż zanim Bóg stworzył świat, dusze wszystkich jeszcze nienarodzonych ludzi i spytał: "Czy nie jestem waszym Panem?" (alastu bi-rabbikum), a one odparły: "Tak, potwierdzamy to" (bala szahidna) - (Koran, VII:171). Mistycy przedstawiali często Dzień Alastu, jako Ucztę Alastu, na której saki (podczaszy - uosobienie Boga) krążył wśród dusz z pucharem w ręku, a one piły z niego wino miłości bożej. Celem mistyka jest więc powrót na ową ucztę z Bogiem, ucztę, która tym razem będzie już wiecznie trwać.
gdy je loki pętają - w oryginale mowa tu o łańcuchach warkoczy. Czarne, długie warkocze ukochanej przyrównuje się w poezji perskiej do łańcuchów, które pętają serce kochającego.
znak łaski - chodzi tu o łaskę/miłosierdzie Boga, przez znak tłumaczę słowo ajat, którym określa się wersety Koranu. W Koranie są zaś wersety mówiące o łasce Boga, jak i takie, które mówią o Jego gniewie.