27 (142)

Od lat czary Dżamszida* serce* wśród nas szukało.
Tego, co w nim samym było, wśród obcych szukało.*

Perły, która nie zrodziła się w muszli tego świata,
wśród tych, którzy nigdy morza nie widzieli* szukało.

Wczoraj w nocy szejchowi* zaniosłem swe zmartwienie,*
by mu się przyjrzał uważnie i lekarstwo nań znalazł.

Ujrzałem go: uśmiechał się, w ręku trzymał wina czarę
i patrzył w nią, a w niej tysiąc obrazów się odbijało.

Spytałem: "Kto dał ci tę czarę, która świat odbija?"
Odparł: "Ów dzień, w którym niebo stworzone zostało.

Przy miłującym, który serce stracił, Bóg był stale,*
ale Boga nie widział, choć jego serce za nim wołało.

Wiesz przecież, że nasz przyjaciel tajemnice wyjawił,
dlatego zginął, a na szubienicy zawisło jego ciało.*

Jezus dzięki łasce Ducha Świętego różne cuda czynił,*
gdyby znów ta łaska pomogła, inni czyniliby to samo."

A łańcuchy warkoczy* po co są stworzone?" - spytałem.
Odparł: "Aby Hafeza szalone serce w nich cierpiało."

tłum. albert kwiatkowski

czara Dżamszida - według legendy Dżamszid (czwarty król świata) wynalazł wino oraz czarę, w której widać było wszystko to, co dzieje się na świecie. W perskiej literaturze mistycznej picie wina, tak jak czara Dżamszida, objawia człowiekowi wszelkie tajemnice bytu. Sufi tę czarę przyrównywali do czystego serca, które te tajemnice objawia.
serce - według sufich serce jest miejscem, gdzie mieszka boskie światło. Jest też czymś pośrednim między ciałem a duszą.
wśród obcych szukało - wśród tych, którzy nie wstąpili na ścieżkę poznania; którzy w poznaniu Prawdy kierują się rozumem.
którzy nigdy morza nie widzieli - w sufizmie morze jest metaforą świata miłości i prawdy, a suchy ląd to metafora świata materii.
szejch - w oryginale: pir-e maqan - przewodnik, który zna Drogę Miłości i sekrety winiarni.
zaniosłem swe zmartwienie - zmartwieniem jest pragnienie odnalezienia czary Dżamszida.
przy miłującym... - odniesienie do Koranu (LVII:4): On jest z wami, gdziekolwiek byście byli.
przyjaciel nasz... - mowa tu o Halladżu, jednym z największych perskich mistyków, żyjącym na przełomie IX/X w. n. e. Głosił on poglądy niezgodne z muzułmańską, oficjalną naukę. Został za to pojmany, torturowany i zabity. Słynne są jego słowa, które wypowiedział podczas ekstazy: Ana al-Haqq ("Ja jestem Prawdą"). Za to właśnie miał zapłacić życiem.
Jezus przez łaskę Ducha świętego wiele rzeczy czynił - w Koranie trzy razy mowa jest o tym, że Bóg umocnił Jezusa Duchem Świętym (II:87, 253; V:110). Rzeczy, które czynił Jezus, to jego liczne cuda.
łańcuchy warkoczy - warkocze osoby ukochanej przyrównywane są w perskiej literaturze do łańcuchów, które pętają serce kochającego.